menu

Wystawa „Kobiety Pistolety” w Muzeum Dulag 121

Wystawa „Kobiety Pistolety” w Muzeum Dulag 121

22 kwietnia 2017
17:00
Muzeum Dulag 121

Starosta Pruszkowski Maksym Gołoś, Muzeum Stutthof i Muzeum Dulag 121 zapraszają na uroczyste otwarcie wystawy historycznej „Kobiety Pistolety”, które odbędzie się 22 kwietnia, w sobotę, o godz.17 w siedzibie Muzeum przy ul. 3 Maja 8A w Pruszkowie. Wystawa gościć będzie w Pruszkowie do 21 maja 2017. Wstęp na wystawę jest wolny.

Wystawa została przygotowana przez Muzeum Stutthof w Sztutowie. Upamiętnia ona losy sanitariuszek i łączniczek biorących udział w Powstaniu Warszawskim na Mokotowie, które po upadku tej dzielnicy Warszawy znalazły się w obozie Dulag 121 w Pruszkowie, a następnie trafiły do obozu koncentracyjnego Stutthof (obecnie Sztutowo na Pomorzu).

Wystawa opowiada o niezwykłych kobietach, które jako jedyne Polki o statusie jeńców wojennych więziono w obozie koncentracyjnym Stutthof w latach 1944–1945. Było ich czterdzieści i miały od 14 do 28 lat. W czasie Powstania Warszawskiego w większości należały do Armii Krajowej, do pułku „Baszta” walczącego na Mokotowie. Znajdowały się wśród nich także: łączniczka Polskiej Armii Ludowej, spadochroniarka radziecka oraz kobieta żołnierz z I Armii Wojska Polskiego.

Po upadku Mokotowa kobiety biorące udział w walkach powstańczych w tej dzielnicy uwięziono w obozie przejściowym Dulag 121 w Pruszkowie. Pomimo zapewnień o przysługujących powstańcom prawach jeńców wojennych rankiem 29 września 1944 roku wywieziono je do obozu koncentracyjnego Stutthof. Już podczas transportu „Czterdziestkę” odizolowano od ludności cywilnej i umieszczono w osobnych wagonach. Większość kobiet była ubrana w kombinezony, kurtki wojskowe z biało-czerwonymi proporczykami. Miały naszywki na furażerkach i polskie orzełki. Kilka miało chlebaki i pasy wojskowe. Po przyjęciu do obozu kobiety jeńcy nie zostały poddane zwyczajowej „ceremonii powitalnej”. Ustawiono je przy drutach kolczastych, gdzie czekały na dalsze rozkazy.  W ciągu kilku godzin wiadomość o ich przybyciu obiegła cały obóz. Czterdzieści dziewcząt w powstańczych mundurach wzbudziło zainteresowanie nie tylko więźniów, lecz także SS-manów. Mówiono o nich Kobiety Pistolety.

Historia „Czterdziestki” jest przede wszystkim opowieścią o niezwykłych przyjaźniach, które stały się strategią przetrwania. Pomimo różnych charakterów, temperamentów i wieku kobiety-jeńcy były bardzo solidarne. Każda z nich spontanicznie przyjęła swego rodzaju odpowiedzialność za postawę i przetrwanie całej grupy. Udało im się dowieść, że człowiek ma umiejętność wznoszenia się ponad narzucony los.

Na podstawie materiałów Muzeum Stutthof w Szutowie
przygotowało Muzeum Dulag 121 w Pruszkowie