menu

Na przełomie XIX i XX wieku Piotr Hoser, wraz braćmi Pawłem i Wincentym, założyli w miejscu, gdzie dziś mieści się Park Mazowsze, cegielnię. Zakład, który zatrudniał kilkadziesiąt osób, wytwarzał cegłę maszynową i kominową – wszystkie z sygnaturą „Żbików”. Aby usprawnić transport gotowych cegieł, Hoserowie wybudowali linię kolejki wąskotorowej, która biegła dzisiejszą ul. Mostową, przez zbudowany specjalnie na potrzeby cegielni mostek nad Utratą, następnie dzisiejszą Elektryczną do torów wiedenki. W latach 20. Hoserowie wydzierżawili cegielnię Ignacemu Raczyńskiemu. Powstała „Żbikowska Spółka Cegielniana”, która zarządzała zakładem przynajmniej do połowy lat trzydziestych. W jej zarządzie obok I. Raczyńskiego znaleźli się Roman Pawłowski, Chil Nissencweig i Srul Icek vel Izaak Borenstajn. W powojennych latach wyrobiska po cegielni, zwane przez mieszkańców Żbikowa „glinkami Hosera”, funkcjonowały jako miejsce wypoczynku i rekreacji.

Cegła z cegielni Hoserów...

Cegła z cegielni Hoserów...

  • Źródło: Muzeum Dulag 121

Czworaki dla pracowników cegielni, drugi od prawej Piotr Płoski...

Czworaki dla pracowników cegielni, drugi od prawej Piotr Płoski...

  • Źródło: Zbiory Jadwigi Leleniak

Pruszkowscy harcerze na wagoniku kolejki, która łączyła cegielnię z torami wiedenki...

Pruszkowscy harcerze na wagoniku kolejki, która łączyła cegielnię z torami wiedenki...

  • Źródło: Zbiory Zofii Kotlarskiej

„Przegląd Budowlany” 1936...

„Przegląd Budowlany” 1936...

„Glinki Hosera”...

„Glinki Hosera”...

  • Źródło: Zbiory Kamili Rutki

„Glinki Hosera”...

„Glinki Hosera”...

  • Źródło: Zbiory Kamili Rutki

„Glinki Hosera”...

„Glinki Hosera”...

  • Źródło: Zbiory Kamili Rutki

Zdjęcie lotnicze z 1944 r. - widoczne jeszcze zabudowania cegielni...

Zdjęcie lotnicze z 1944 r. - widoczne jeszcze zabudowania cegielni...

  • Źródło: Muzeum Dulag 121

Zdjęcie lotnicze z 1955 r. - po cegielni pozostało jedynie wyrobisko...

Zdjęcie lotnicze z 1955 r. - po cegielni pozostało jedynie wyrobisko...

  • Źródło: Archiwum Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Powiatu Pruszkowskiego