menu

Fabryka obrabiarek Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki

Stowarzyszenie Mechaników Polskich w Ameryce powstało w 1919 roku z inicjatywy Koła Studentów Wydziału Rzemieślniczego na Uniwersytecie w Toledo w stanie Ohio z myślą o pomocy w odbudowie zniszczonego podczas I wojny światowej przemysłu metalowego w Polsce. W 1920 roku przedstawiciele stowarzyszenia kupili pozostałości zniszczonej podczas wojny Fabryki Józefa Troetzera w Pruszkowie, którą następnie przebudowano i uruchomiono tam produkcję nowoczesnych tokarek oraz frezarek. W 1936 roku znajdująca się nieopodal dworca kolejowego fabryka zatrudniała już 760 pracowników i eksportowała swoje produkty do kilku europejskich krajów. Przybycie do Pruszkowa reemigrantów z Ameryki przyniosło też nieoczekiwany impuls dla życia kulturalnego miasta. W międzywojennym Pruszkowie kultywowali oni przywiezioną zza oceanu miłość do nowoczesnych strojów, muzyki jazzowej i kina. W czasie II wojny światowej załoga fabryki, którą przekształcono w filię zakładów „Waverna”, pracowała w niej w charakterze przymusowych robotników, a latem 1944 roku została wywieziona na teren III Rzeszy na roboty przymusowe. W nocy z 16 na 17 stycznia 1945 roku wycofujący się z Pruszkowa Niemcy wysadzili zabudowania fabryki. Po wojnie odbudowane i znacjonalizowane zakłady, którym nadano nazwę Zakładów Przemysłowych „1 maja”, działały na terenie Pruszkowa do lat 90. W 2016 roku zabudowania jednej z najsłynniejszych pruszkowskich fabryk zburzono.

Wnętrze jednej z fabrycznych hal...

Wnętrze jednej z fabrycznych hal...

  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Wnętrze jednej z fabrycznych hal...

Wnętrze jednej z fabrycznych hal...

  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Edward Ciborowski, w tle budynek biura konstrukcyjnego...

Edward Ciborowski, w tle budynek biura konstrukcyjnego...

  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Uroczystość otwarcia hali mechanicznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

Uroczystość otwarcia hali mechanicznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

  • Rok: 11 XI 1934
  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Uroczystość otwarcia hali mechanicznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

Uroczystość otwarcia hali mechanicznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

  • Rok: 11 XI 1934
  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Pracownicy nowo otwartej hali mechanicznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

Pracownicy nowo otwartej hali mechanicznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

  • Rok: 1935
  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Pracownicy administracji fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

Pracownicy administracji fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

  • Rok: 1935
  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Samochód służbowy i dumni pracownicy przed budynkiem biurowca fabryki Stowarzyszenia Mechaników Pols...

Samochód służbowy i dumni pracownicy przed budynkiem biurowca fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Pracownicy biura kontroli fabrycznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

Pracownicy biura kontroli fabrycznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

  • Rok: 1935
  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Pracownicy biura kontroli fabrycznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

Pracownicy biura kontroli fabrycznej fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki...

  • Rok: 1935
  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Pracownicy fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki prawdopodobnie podczas ćwiczeń OPLGa...

Pracownicy fabryki Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki prawdopodobnie podczas ćwiczeń OPLGaz...

  • Źródło: Archiwum Woydy/Książnica Pruszkowska

Reklama fabryki, "Mechanik", grudzień 1926...

Reklama fabryki, "Mechanik", grudzień 1926...

  • Rok: 1926
  • Źródło: Biblioteka Narodowa/Polona

Reklama fabryki, "Mechanik", luty 1924...

Reklama fabryki, "Mechanik", luty 1924...

  • Rok: 1924
  • Źródło: Biblioteka Narodowa/Polona

Reklama fabryki, "Mechanik", lipiec 1922...

Reklama fabryki, "Mechanik", lipiec 1922...

  • Rok: 1922
  • Źródło: Biblioteka Narodowa/Polona