W sobotę, 6 grudnia gościem Muzeum Dulag 121 będzie prof. Agnieszka Karpowicz z Instytutu Kultury Polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Serdecznie zapraszamy o godzinie 15.00 do Muzeum Dulag 121 przy ul. 3 Maja 8A w Pruszkowie.

Pamiętnik z powstania warszawskiego Mirona Białoszewskiego to literacki powrót autora do własnych realnych przeżyć z 1944 roku, na który zdecydował się dopiero dwadzieścia lat po tamtych wydarzeniach. Jednak pisarz przedstawia je tak, jakby działy się tu i teraz, na naszych oczach, dzień po dniu. Odtwarza tylko to, co znajdowało się w zasięgu jego oka
i ucha: wyrywkowe obrazy widziane w biegu lub z ukrycia czy głosy, huki
i hałasy, których źródła i znaczenia można się tylko domyślać. Taka fragmentaryczna i nie ułożona w logiczne ciągi narracja to zapis jednostkowych chaotycznych doświadczeń, ale też wezwanie czytelników
i czytelniczek do współprzeżywania historii wraz z narratorem – jakby
na bieżąco, w toku jej dziania się..

To opowieść pisana z perspektywy ludzkich doświadczeń, a nie podręczników historycznych; historia widziana oczami kobiet i dzieci chroniących się w piwnicach, „lochach” i „dziurach”, a nie bohaterów na polu walki. Ludzie w powstaniu, o których opowiada Białoszewski, raczej słyszą dobiegające zewsząd strzały, niż sami strzelają; zajmują się pozyskiwaniem jedzenia i wody, a nie broni; starają się za wszelką cenę przeżyć i nie stracić z oczu bliskich, a nie walczyć. Więcej niż wielkie wydarzenia ważą tu pozornie nieistotne sprawy i codzienne drobiazgi, jak cieniutkie kromki chleba, kubły na wodę i stelaż materaca wrzynający się w plecy.  To historia, której bohater wraz ze swoją rodziną i przyjaciółmi chce tuż po kapitulacji powstania po prostu: „Żyć! Iść! Wyjść! Popatrzeć! Na słońce. Normalnie”. Chce wierzyć, że po wyjściu z gruzów miasta i w czasie exodusu w kierunku Pruszkowa nie stanie się nic złego, bo ma już „dosyć i powstania, i wojny w ogóle, i nienawiści, i zabijania, i ginięcia”.

Podczas wykładu spróbujemy przeżyć tę historię wraz z Białoszewskim raz jeszcze, starając się zrozumieć jego nieheroiczną postawę i opowieść.

Agnieszka Karpowicz – dr hab., prof. Uniwersytetu Warszawskiego. Literaturoznawczyni, kulturoznawczyni, pracuje w  Instytucie Kultury Polskiej UW, członkini zespołu Pracowni Studiów Miejskich IKP, współpracownica Ośrodka Badań nad Awangardą Uniwersytetu Jagiellońskiego i członkini grupy badawczej Modernitas przy Université Libre w Brukseli. W latach 2016-2022 wiceprezes Fundacji im. Mirona Białoszewskiego.

Autorka książek Kolaż. Awangardowy gest kreacji. Themerson – Buczkowski – Białoszewski  (2007), Proza życia. Mowa, pismo, literatura.  (2012) i Białoszewski temporalny (czerwiec 1975-czerwiec 1976) (2023). Współredaktorka i współautorka m. in. książki „Tętno pod tynkiem”. Warszawa Mirona Białoszewskiego (2023), współzałożycielka, współredaktorka i współautorka rocznika  „MiroFor” (od 2020 roku) poświęconego życiu i twórczości Białoszewskiego. Współkuratorka wystaw Znikające krajobrazy. „Opowieść przestrzenna” Mirona Białoszewskiego  (2016) i Białoszewski nieosobny (2022) w Muzeum Warszawy. 

Spotkanie jest otwarte, wstęp bezpłatny. Zapraszamy!