W sobotę, 14 marca o godz. 15.00 zapraszamy do Muzeum Dulag 121 na kolejne spotkanie historyczne z cyklu „Karty Historii” poświęcone wydarzeniom z okresu II wojny światowej w Puszczy Kampinoskiej i roli współczesnych miejsc pamięci. Naszymi gośćmi będą kierowniczka Muzeum‑Miejsca Pamięci Palmiry Dominika Jarzyńska‑Pokojska i adiunktka Monika Kościk.

W latach 1939–1943 niemieckie władze okupacyjne przeprowadzały tam serię potajemnych egzekucji polskich więźniów i więźniarek politycznych. Byli wśród nich przedstawiciele i przedstawicielki wszystkich wyznań i zawodów ówczesnej Polski, w tym działacze społeczni i polityczni, ludzie kultury, duchowni, młodzież. Dzięki powojennym pracom ekshumacyjnym i dokumentacyjnym miejsce to stało się jednym z najważniejszych świadectw niemieckiego terroru i symboli martyrologii ludności Warszawy.

Podczas spotkania poruszony zostanie temat pamięci o tych wydarzeniach – o tym, jak była budowana tuż po wojnie i jak zmieniała się na przestrzeni dekad. Uczestnicy poznają także historię powstania muzeum, jego zadań i znaczenia w krajobrazie miejsc pamięci w Polsce. Szczególna uwaga zostanie poświęcona zbiorom muzeum: przedmiotom odnalezionym podczas prac archeologicznych i ekshumacyjnych, osobistym pamiątkom przekazywanym przez rodziny ofiar oraz materiałom archiwalnym, które tworzą dziś cenne źródło wiedzy o losach pojedynczych osób i całych wspólnot.

W ramach spotkania przybliżone zostanie także to, jak współczesne muzeum interpretuje dziedzictwo miejsca tak silnie obciążonego historią przemocy. Uczestnicy usłyszą o budowaniu narracji opartej na świadectwach, pracy ze społecznością lokalną oraz roli muzeów miejsc pamięci w kształtowaniu wrażliwości historycznej. Poruszony zostanie również temat współczesnych wyzwań stojących przed instytucjami tego typu – od ochrony zbiorów i badań, przez działania edukacyjne, aż po tworzenie przestrzeni do rozmowy o historii, która wciąż domaga się obecności we współczesnym świecie.

Wydarzenie będzie okazją do spojrzenia na Palmiry nie tylko jako miejsce tragicznej przeszłości, lecz także jako ważną instytucję kultury, która łączy pamięć historyczną z nowoczesnym podejściem muzealnym i pracą na rzecz przyszłości opartej na dialogu i zrozumieniu.

Dominika Jarzyńska‑Pokojska – historyczka sztuki, menedżerka kultury, specjalizuje się w muzealnictwie, konserwatorstwie i marketingu dzieł sztuki. Od 2012 roku związana z Muzeum Warszawy, a obecnie kierowniczka i kustoszka Muzeum‑Miejsca Pamięci Palmiry oraz kuratorka ekspozycji stałej. W swojej pracy łączy perspektywę badawczą z wrażliwością na narracje pamięci i nowoczesnym podejściem do interpretacji dziedzictwa. Interesuje ją, jak opowieści zakorzenione w miejscu – w krajobrazie, w przedmiotach, w zbiorowej pamięci – mogą kształtować współczesną świadomość i budować dialog między przeszłością a odbiorcą XXI wieku. Uczestniczka międzynarodowej konferencji Polskiego Czerwonego Krzyża oraz Forum Pamięci w Muzeum Stutthof w Sztutowie. Autorka tekstów o historii i architekturze muzeum, a także audycji radiowych popularyzujących wiedzę o Palmirach i lokalnym dziedzictwie. Działa na styku historii, edukacji i zarządzania kulturą, koncentrując się na roli muzeum jako strażnika pamięci i nowoczesnej instytucji otwartej na społeczność oraz współtworzącej przyszłość w oparciu o rzetelną, wielogłosową historię.

Monika Kościk – absolwentka historii sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Od 2011 roku związana z Muzeum‑Miejscem Pamięci Palmiry, gdzie obecnie pracuje jako adiunktka. Specjalizuje się w opiece nad zbiorami: pozyskiwaniu, badaniu i opracowywaniu obiektów oraz monitorowaniu ich stanu zachowania. Na co dzień łączy rzetelność badawczą z nowoczesnym podejściem do pracy z muzealiami. Interesuje ją, jak przedmioty – często skromne, osobiste i fragmentaryczne – mogą opowiadać złożone historie o ludziach i wydarzeniach. Jest autorką licznych tekstów popularyzujących działalność muzeum, publikowanych m.in. w lokalnej prasie i mediach instytucji. W swojej pracy koncentruje się na budowaniu dialogu między przeszłością a współczesnym odbiorcą oraz na rozwijaniu działań, które wzmacniają rolę muzeum jako miejsca pamięci otwartego na społeczność.