menu

Zieleniak – punkt zborny

Zieleniak – punkt zborny

Punkt zborny na Zieleniaku (czasem nazywany „obozem przejściowym na Zieleniaku”) funkcjonował na terenie dawnego targu warzywnego na warszawskiej Ochocie od 4 do 20 VIII 1944 r. Trafili tam przede wszystkim wypędzani z domów mieszkańcy Ochoty. Ze względu na katastrofalne warunki bytowe oraz zbrodnie, rabunki, pobicia oraz gwałty popełniane na ludności cywilnej przez żołnierzy brygady SS RONA „Zieleniak” jest znany jako miejsce kaźni warszawiaków.

Historia

Punkt zborny został utworzony po południu 4 sierpnia na terenie targu warzywnego przy zbiegu ulic Grójeckiej i Opaczewskiej, wraz z przybyciem na Ochotę oddziałów SS RONA pod dowództwem Bronisława Kamińskiego (żołnierze zostali zakwaterowani na terenie targowiska i w okolicznych budynkach). Teren targowiska o wymiarach 180 metrów na 300 metrów był ogrodzony murem około 3-metrowej wysokości z bramą wjazdową, obok której znajdował się  piętrowy budynek administracyjny, a także dwie bramy z budkami dozorców. Targowisko było częściowo wybrukowane i miało kilka ujęć wody z hydrantów.

Zieleniak
Teren targowiska na „Zieleniaku” przy zbiegu ul. Opaczewskiej i Grójeckiej (w latach 1939-45 Radomerstraße) na planie Warszawy z okresu okupacji niemieckiej. Zbiory Muzeum Dulag 121

 

Na „Zieleniak”, począwszy od 4 sierpnia, trafiali przede wszystkim mieszkańcy Ochoty, a także ludność z innych rejonów Warszawy. Na jego terenie przebywało od kilku tysięcy do kilkunastu tysięcy osób dziennie. W obozie panował głód i brakowało wody pitnej. W pamięci przebywających tam osób „Zieleniak” zapisał się jako miejsce, gdzie dochodziło do grabieży, gwałtów, pobić i morderstw popełnionych na ludności cywilnej, dokonywanych przez żołnierzy oddziału SS RONA. Główna Komisja Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu ustaliła, że 5 sierpnia rozstrzelano tam ok. 20 osób, ok. 6 sierpnia – ok. 10, a 12 sierpnia – ok. 150 osób. Również na terenie przyległej do targowiska szkoły odbywały się egzekucje osób chorych i młodych mężczyzn wziętych z terenu punktu zbornego (wiadomo o ok. 80 osobach). Liczba rozstrzelanych na „Zieleniaku” jest szacowana na około 300 osób.

Pierwszy transport  ludności przetrzymywanej na „Zieleniaku” wyruszył do obozu Dulag 121 w Pruszkowie dopiero 9 sierpnia po południu z przystanku EKD Raków. Kolejne transporty kierowane były na Dworzec Zachodni, skąd wyruszały do obozu Dulag 121. Na podstawie raportu SS-Hauptsturmführera A. Feuchta o działalności Einsatzkommando na Woli i Ochocie wiadomo, że do 13 sierpnia przez obóz przepuszczono 60 tys. ludzi. Ostatni transport odszedł z „Zieleniaka” do obozu Dulag 121 20 sierpnia 1944 roku.

 

Powiązane hasła

”None